Mâm Cúng Mùng 1 Âm Lịch Chuẩn: Lễ Vật Và Cách Bày Trí

Mục lục

Mùng 1 Tết Âm lịch là ngày khởi đầu quan trọng nhất của năm mới, mang ý nghĩa mở vận, đón lộc, cầu bình an cho cả gia đình. Vì vậy, mâm cúng mùng 1 Tết luôn được chuẩn bị chu đáo hơn ngày thường, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và thần linh, đồng thời gửi gắm mong ước một năm hanh thông, đủ đầy.

Bài viết này tập trung đúng vào mâm cúng: gồm những lễ vật gì, chuẩn bị ra sao và bày trí thế nào cho đúng phong tục truyền thống.

Ý nghĩa của mâm cúng mùng 1 Tết

Mâm cúng mùng 1 Tết là lễ cúng đầu năm, mang ý nghĩa:

Trình báo với gia tiên, thần linh về năm mới bắt đầu
Cầu phúc – lộc – thọ – an khang cho gia đạo
Giữ gìn nề nếp thờ cúng truyền thống

Khác với mâm cúng mùng 1 hàng tháng, mâm cúng mùng 1 Tết thường đầy đủ và trang trọng hơn, thể hiện sự chu đáo trong ngày đầu năm.

Mâm cúng mùng 1 Tết Âm lịch chuẩn gồm những lễ vật gì?

Tùy phong tục từng vùng, mâm cúng mùng 1 Tết có thể khác nhau, nhưng một mâm cúng cơ bản – đúng lễ thường gồm:

1. Hương (nhang)

Là lễ vật bắt buộc, thường thắp 3 nén hương, tượng trưng cho sự kết nối giữa con cháu và tổ tiên trong ngày đầu năm.

2. Hoa tươi

Hoa dùng trong mâm cúng mùng 1 Tết nên là hoa mang ý nghĩa cát tường:

Hoa cúc vàng (phúc lộc, trường thọ)
Hoa lay ơn (sự ngay thẳng, đủ đầy)
Hoa đào, hoa mai (biểu trưng của Tết)

Hoa phải tươi, nở vừa, không dùng hoa héo hoặc hoa giả.

3. Mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả là lễ vật quan trọng nhất trong mâm cúng mùng 1 Tết. Gia chủ thường chọn 5 loại quả tượng trưng cho:

Ngũ hành
Ước nguyện sung túc, đủ đầy, may mắn

Cách chọn quả có thể linh hoạt theo vùng miền, nhưng cần đảm bảo quả tươi, sạch, bày cân đối.

4. Mâm cỗ cúng mùng 1 Tết (chay hoặc mặn)

Trong mâm cúng mùng 1 Tết Âm lịch, mâm cỗ cúng là phần lễ vật quan trọng, thể hiện sự chu đáo và lòng thành của gia chủ trong ngày đầu năm. Tùy theo phong tục từng vùng và nếp sinh hoạt gia đình, mâm cỗ có thể là mâm cỗ chay hoặc mâm cỗ mặn, nhưng đều cần đảm bảo sự trang nghiêm, sạch sẽ và cân đối.

Mâm cỗ chay cúng mùng 1 Tết

Nhiều gia đình lựa chọn cúng chay trong ngày mùng 1 Tết, với quan niệm ngày đầu năm nên giữ sự thanh tịnh, nhẹ nhàng để cả năm được an yên.

Một mâm cỗ chay mùng 1 Tết thường gồm:

Bánh chưng hoặc bánh tét (lễ vật không thể thiếu ngày Tết)
Xôi (xôi gấc, xôi đỗ, xôi lạc…) tượng trưng cho sự no đủ
Chè (chè kho, chè đỗ xanh, chè sen…) mang ý nghĩa ngọt ngào, suôn sẻ
Một số món chay truyền thống: canh rau củ, nem chay, đậu phụ kho

Mâm cỗ chay không cần nhiều món, quan trọng là bày biện gọn gàng, món ăn tươm tất, thể hiện sự thành kính trong ngày đầu năm.

Mâm cỗ mặn cúng mùng 1 Tết

Theo phong tục truyền thống, nhiều gia đình vẫn chuẩn bị mâm cỗ mặn để cúng gia tiên vào mùng 1 Tết, đặc biệt là những gia đình giữ nếp cúng cổ truyền.

Mâm cỗ mặn mùng 1 Tết thường gồm:

Bánh chưng hoặc bánh tét
Gà luộc (thường để nguyên con, tạo dáng đẹp)
Giò chả
Canh măng, canh bóng hoặc canh miến
Một số món mặn truyền thống ngày Tết khác tùy vùng miền

Mâm cỗ mặn nên chuẩn bị vừa đủ, không cần quá nhiều món, tránh bày biện nặng hình thức. Quan trọng nhất là món ăn sạch sẽ, chỉn chu, trình bày ngay ngắn.

Nguyên tắc chung khi chuẩn bị mâm cỗ cúng mùng 1 Tết

Dù là mâm chay hay mâm mặn, gia chủ cũng nên lưu ý:

Món ăn phải nấu mới, không dùng đồ thừa
Không để mâm cỗ lộn xộn, chồng chéo
Không bày mâm quá to gây chật bàn thờ
Ưu tiên sự gọn gàng – cân đối – trang nghiêm

Mâm cỗ cúng mùng 1 Tết không nằm ở việc nhiều món hay ít món, mà nằm ở sự chu đáo và tâm thế thành kính của gia chủ trong ngày đầu năm.

5. Rượu, nước, trà

Thường bày:

3 chén rượu
3 chén nước sạch hoặc trà

Đây là lễ vật thể hiện sự kính lễ trong ngày đầu năm.

6. Đèn hoặc nến thờ

Đèn/nến giúp không gian thờ cúng thêm ấm cúng, trang nghiêm, tượng trưng cho ánh sáng – dương khí đầu năm.

Những lưu ý quan trọng khi chuẩn bị mâm cúng mùng 1 Tết

Không dùng lễ vật ôi hỏng, hoa quả dập nát
Không bày mâm quá rườm rà, nặng hình thức
Trước khi bày lễ, nên lau dọn bàn thờ sạch sẽ
Khi cúng giữ tâm thế hoan hỷ, trang nghiêm

Một mâm cúng mùng 1 Tết chuẩn không nằm ở sự cầu kỳ, mà ở sự chỉn chu và thành tâm.

Chuẩn bị không gian thờ cúng cho mâm cúng mùng 1 Tết

Ngoài mâm lễ, không gian thờ cúng cũng cần được sắp xếp gọn gàng, đầy đủ đồ thờ để việc bày mâm thuận tiện và cân đối. Nhiều gia đình chọn bộ đỉnh đồng, chân nến, bát hương bằng đồng để sử dụng ổn định, trang nghiêm cho dịp Tết và thờ cúng lâu dài.

Liên hệ tư vấn đồ thờ gia tiên dịp Tết

Nếu gia đình có nhu cầu chuẩn bị hoặc chỉnh trang bàn thờ dịp Tết, Đệ Nhất Đỉnh sẵn sàng tư vấn lựa chọn đồ thờ bằng đồng phù hợp với không gian và phong tục thờ cúng.

ĐỆ NHẤT ĐỈNH – ĐỈNH ĐỒNG SỐ 1 VIỆT NAM
☎ Hotline/Zalo: 0888.68.8688
📛 Xưởng đúc: Đồng Quỹ, Nam Tiến, Nam Trực, Nam Định
💎 Cửa hàng 1: 39A Đặng Xuân Bảng, TP. Nam Định
💎 Cửa hàng 2: 153 Ngọc Hồi, Thanh Trì, Hà Nội
💎 Cửa hàng 3: 512 KĐT Waterfront City, Lê Chân, Hải Phòng